Bốn giờ chiều ở Phú Quốc, một resort lớn ven biển Bãi Trường đang chuẩn bị cho một đám cưới Ấn ba ngày. Ngoài bãi cát, đội trang trí dựng mandap - lễ đài có bốn cột phủ vải nhung và hoa cúc vàng. Trong bếp, một đầu bếp Ấn được chủ đám cưới bay sang từ Mumbai đang nếm lại nồi dal makhani - một món đậu hầm bơ trứ danh - đảm bảo gia vị đúng vùng quê của cô dâu. Đội nhạc dholki tập trống ở sân hoa.

Đám cưới có ba trăm khách. Phần lớn đến từ Mumbai, Delhi, Ahmedabad. Một số bay thẳng từ Bangalore qua Singapore rồi nối chuyến về Phú Quốc. Cả resort được book trọn năm đêm. Đây không phải cảnh hiếm trong hai mùa du lịch gần đây.

Khách Ấn Độ đã từ một thị trường nhỏ trở thành một trong những thị trường nguồn tăng nhanh nhất của Việt Nam. Tăng đến mức vài resort phải xếp lại sản phẩm, vài hãng bay phải mở thêm tần suất, và một số khách sạn cũ phải đào tạo lại đội bếp.

Đường bay thẳng đổi luật chơi

Trước 2022, khách Ấn đến Việt Nam thường phải nối chuyến qua Bangkok, Singapore hoặc Kuala Lumpur. Thời gian bay và chi phí khiến Việt Nam không nằm trong top lựa chọn nghỉ ngắn ngày.

Mọi thứ đổi khi IndiGo - hãng hàng không giá rẻ lớn nhất Ấn Độ - mở các tuyến thẳng TP.HCM - Mumbai, TP.HCM - Delhi vào giai đoạn 2022-2023, sau đó là VietJet mở thêm tuyến từ Hà Nội, TP.HCM tới Mumbai, Delhi, Ahmedabad và một vài thành phố cấp hai. Tần suất ban đầu chỉ vài chuyến tuần đã nhanh chóng tăng lên hàng ngày, có lúc hai chuyến một ngày trên các tuyến chính.

Kết quả thấy rõ. Khách Ấn không còn coi Việt Nam như điểm đến lạ; với họ, Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang trở thành lựa chọn hợp lý cho nghỉ năm đến bảy đêm, cho đám cưới ba ngày, cho honeymoon, cho các chuyến gia đình ba thế hệ. Việt Nam vào nhóm điểm đến "giá hợp lý, dịch vụ ổn, gần Ấn Độ" - cùng phân khúc với Bali, Phuket, Maldives.

Đặc điểm nhóm khách: gia đình lớn, ăn uống chi tiết

Nhóm khách Ấn đến Việt Nam có vài điểm chung dễ nhận. Họ thường đi đông - tám đến mười lăm người trong một booking, đôi khi hơn ba mươi với nhóm wedding hoặc họp gia đình. Số người đông kéo theo yêu cầu phòng nhiều, suite hoặc villa nhiều phòng ngủ, và đặc biệt là yêu cầu ăn uống phức tạp hơn các thị trường khác.

Một bữa cho nhóm Ấn ba mươi người gần như chắc chắn có ba lớp yêu cầu: nhóm ăn chay nghiêm ngặt - không trứng, không hành tỏi với nhóm theo đạo Jain; nhóm chay linh hoạt - ăn sữa, ăn rau nhưng không thịt; nhóm ăn mặn nhưng không bò (Hindu) hoặc không lợn (Hồi giáo). Đầu bếp Việt quen kiểu phục vụ buffet phương Tây có thể bị động khi gặp đoàn Ấn lần đầu - không phải vì kỹ thuật, mà vì tâm thế: gia vị phải chuẩn vùng, thời điểm ăn muộn hơn (tối Ấn thường bắt đầu từ 21h), khẩu vị mặn - cay - chua - nóng rất khác buffet quốc tế chung.

Vài chuỗi khách sạn lớn ở Đà Nẵng, Phú Quốc và Nha Trang đã giải bài toán này bằng cách thuê đầu bếp Ấn full-time hoặc theo mùa, nhập gia vị thẳng từ Ấn (hạt mù tạt, garam masala, lá curry tươi, ghee), và đào tạo nhân viên phục vụ về cách xếp bàn cho gia đình Ấn lớn. Một số resort còn dành riêng một bếp Ấn tách biệt với bếp chính để tránh vấn đề vệ sinh chéo - giữ bếp chay tuyệt đối cho khách Jain.

Wedding tourism - sản phẩm cao cấp đang định hình

Đám cưới Ấn ở nước ngoài - destination wedding - là một thị trường riêng đáng kể của ngành du lịch toàn cầu. Trước đây, Bali, Phuket và Dubai dẫn đầu. Việt Nam đã nhảy vào cuộc trong vài năm gần đây, với Phú Quốc và Đà Nẵng làm trung tâm.

Một đám cưới Ấn cao cấp thường kéo dài ba đến năm ngày, gồm các nghi thức Mehndi (vẽ henna), Sangeet (đêm nhạc - múa), lễ chính (Pheras), tiệc tối (reception). Khách trung bình hai trăm đến năm trăm người, một số đám có hơn ngàn khách. Toàn bộ resort thường được book trọn gói. Chi tiêu vào hoa, trang trí, đầu bếp Ấn riêng, đội nhạc bay từ Ấn, và đôi khi cả pháo hoa được duyệt riêng.

Với các resort lớn ở Bãi Trường, Bãi Khem (Phú Quốc) hoặc khu Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng), một booking wedding ba ngày tương đương vài chục đêm phòng cao điểm và vài bữa F&B lớn. Đó là lý do nhiều resort đã đầu tư riêng đội wedding planner nói được tiếng Hindi cơ bản, làm việc trực tiếp với agency wedding ở Mumbai và Delhi.

Vấn đề là cung dịch vụ chuyên cho wedding Ấn vẫn còn mỏng. Hoa cúc vàng vạn thọ - hoa nghi lễ trung tâm trong đám cưới Hindu - phải nhập số lượng lớn. Mandap chuẩn nhiều khi phải đặt từ Bangkok hoặc Kuala Lumpur. Đội make-up cô dâu kiểu Ấn cũng thường bay theo. Phần "địa phương" trong một đám cưới Ấn ở Phú Quốc đôi khi chỉ là biển và resort.

Câu hỏi: đầu tư hạ tầng riêng hay không

Việt Nam đang ở thời điểm phải quyết định. Một là tiếp tục phục vụ thị trường Ấn theo cách hiện tại - resort lớn tự lo, đầu bếp Ấn theo mùa, sản phẩm wedding bán theo case. Hai là đầu tư hạ tầng riêng - cụm dịch vụ wedding hoàn chỉnh, chuỗi cung gia vị Ấn ổn định, đào tạo nhân viên ngành dịch vụ Ấn ngữ thực sự.

Vế hai có vài lập luận. Khách Ấn chi tiêu trung bình khá, đặc biệt với phân khúc wedding và honeymoon. Họ ở dài ngày hơn Thái với cùng phân khúc. Họ quay lại - một đám cưới hài lòng thường kéo theo ba đến năm chuyến honeymoon hoặc gia đình trong vòng vài năm.

Nhưng cũng có rủi ro. Thị trường Ấn nhạy với tỷ giá, nhạy với truyền thông cộng đồng. Một sự cố vệ sinh hay một câu chuyện không hay lan trên WhatsApp có thể ảnh hưởng đến cả mùa. Đầu tư hạ tầng riêng chỉ đáng nếu cam kết chất lượng đi cùng - không phải cứ thuê một đầu bếp Ấn và đặt vài cờ nhỏ là đủ.

Đà Nẵng và Phú Quốc đang đi đầu, nhưng các điểm đến tiếp theo - Nha Trang, Hội An, Hạ Long - cũng nên có kế hoạch riêng. Khách Ấn không phải khách Hàn, không phải khách Trung. Họ có cách đi rất riêng, và Việt Nam sẽ phục vụ tốt hơn nếu hiểu được sự khác biệt đó.

Một thị trường còn nhiều dư địa

Quy mô dân số và tầng lớp trung lưu Ấn Độ là lớp đệm tự nhiên cho tăng trưởng tiếp tục. Mỗi năm có thêm hàng triệu người Ấn lần đầu xuất ngoại du lịch. Việt Nam có lợi thế khoảng cách - chuyến bay thẳng từ năm đến sáu tiếng - và lợi thế giá so với một số đối thủ trực tiếp.

Điều cần làm không phải là chạy theo số lượng. Khách Ấn đông không tự nhiên thành khách Ấn tốt. Câu hỏi là Việt Nam có muốn phục vụ phân khúc nào - tầng lớp trung lưu tự túc, hay phân khúc cao cấp wedding và honeymoon - và đầu tư đúng cho phân khúc đó.

Nhìn chiếc mandap dựng trên bãi cát Phú Quốc lúc chiều xuống, dễ thấy thị trường này đã không còn ở giai đoạn thử nghiệm. Vấn đề chỉ còn là Việt Nam phục vụ nó như một sản phẩm nghiêm túc, hay một dịch vụ tiện thể.

Hợp tác quảng cáo trên VnGuide

Nhà hàng, khách sạn, điểm vui chơi hoặc thương hiệu địa phương muốn tiếp cận độc giả đang lên kế hoạch đi Việt Nam có thể liên hệ VnGuide để trao đổi gói hiển thị và nội dung tài trợ: +84 707 991 888 hoặc vnguide.vn@gmail.com.