Đảo Khỉ tên chính thức là Hòn Lao, nằm trong vịnh Nha Phu, cách trung tâm Nha Trang khoảng 35km về phía bắc. Đảo có diện tích khoảng 2 km² với khoảng 1.500 con khỉ vàng (Macaca mulatta) sống tự do, ban đầu được Liên Xô đưa đến nuôi từ 1975 để nghiên cứu y học, sau khi chương trình kết thúc, khỉ ở lại và sinh sản tự nhiên.

Hai vấn đề lặp lại trong review: khỉ stress từ việc cho ăn không kiểm soát và show xiếc khỉ ép buộc. Đây là điểm tham quan có vấn đề về animal welfare. Bài này không giấu chỗ đó.

Câu hỏi đáng nghĩ trước khi đi không phải "Đảo Khỉ có đáng đi không" mà "Nếu nhạy về welfare, có nên đi không, và nếu vẫn đi, cần biết gì". Bài này viết để trả lời câu sau.

Vì sao Đảo Khỉ đáng có trong lịch trình (hay không)

Lý do để đi: Đảo Khỉ là một trong số ít điểm có quần thể khỉ vàng số lượng lớn tự do tại Việt Nam. Khoảng 1.500 con sống không lồng, trên đảo có rừng và bãi biển. Có thể quan sát hành vi khỉ thực tế, từ cá thể đi lẻ đến đàn nhỏ. Đối với người quan tâm động vật, đảo có giá trị quan sát thực địa.

Lý do thứ hai là khung cảnh vịnh Nha Phu. Đường ra đảo bằng cano qua vịnh kín có cảnh núi và đảo nhỏ. Vịnh Nha Phu yên hơn vịnh Nha Trang trung tâm, nước trong và ít cano đông đúc. Hành trình đi vào đảo là một phần của trải nghiệm.

Lý do thứ ba là kết hợp với Suối Hoa Lan hoặc Đảo Hoa Lan trong cùng một ngày. Vịnh Nha Phu có vài đảo nhỏ ghép được với Đảo Khỉ trong tour ngày. Phần lớn tour không chỉ dừng ở đảo này.

Lý do để cân nhắc lại: nếu bạn nhạy về animal welfare, Đảo Khỉ không phù hợp. Có hai vấn đề rõ:

• Show xiếc khỉ và xiếc gấu: một số tour đảo có chương trình biểu diễn xiếc với khỉ và gấu, gồm các động tác không tự nhiên (đi xe đạp, đứng hai chân, mặc quần áo). Đây là dạng entertainment có vấn đề welfare, được nhiều tổ chức bảo vệ động vật phản đối.
• Cho khỉ ăn không kiểm soát: khách được khuyến khích mua thức ăn cho khỉ. Khỉ trở nên phụ thuộc thức ăn của khách, dẫn đến hành vi đeo bám, giật đồ và đôi khi cắn người. Tính tự nhiên của đàn khỉ bị ảnh hưởng.

Cách hợp lý nhất: nếu vẫn muốn đi để xem đảo và quần thể khỉ, hãy chọn tour không bao gồm show xiếc, không mua thức ăn cho khỉ và quan sát từ khoảng cách. Nếu welfare là yếu tố quan trọng, bỏ qua đảo này và chọn các điểm khác như Hòn Mun, suối Ba Hồ hoặc Hòn Tằm.

Đi lúc nào và dành bao lâu

Mùa đi đẹp nhất là tháng 2 đến tháng 8. Trong khoảng này vịnh Nha Phu yên, cano chạy hằng ngày và biển êm. Tháng 9 đến tháng 12 là mùa mưa và bão, cano có thể bị hủy.

Khung giờ tour ngày điển hình: 8h-8h30 khởi hành từ cảng Đá Chồng, 9h-9h30 đến đảo, thăm đảo và (nếu có) xem show đến 11h30, ăn trưa, chiều thăm đảo Hoa Lan hoặc Suối Hoa Lan, 15h30-16h quay về cảng. Tổng thời gian khoảng 7-8 tiếng.

Thời gian thực tế dành cho Đảo Khỉ trong tour: 1,5-2 tiếng. Đi vòng đảo, quan sát khỉ và (nếu có) xem show. Đảo không lớn, đi hết các khu phổ thông mất khoảng 1 tiếng.

Khung giờ trong ngày dễ chịu nhất là sáng 9h-11h và cuối chiều 14h-16h. Sáng khỉ hoạt động nhiều, dễ quan sát. Trưa nhiều khu vực nắng gắt, khỉ có xu hướng vào rừng nghỉ.

Trên Đảo Khỉ nên làm gì, để ý gì và không nên làm gì

Hoạt động chính:

• Quan sát khỉ tự do: đảo có nhiều cá thể đi lẻ và đàn nhỏ. Quan sát từ khoảng cách an toàn (3-5m) là cách tốt nhất.
• Đi bộ trong đảo: lối đi rộng, không khó. Đi vòng đảo mất khoảng 1 tiếng.
• Tắm biển bãi đảo: có một số bãi nhỏ ven đảo, cát thường có nhiều khỉ qua lại.
• Xem show (nếu chấp nhận): có chương trình xiếc khỉ và gấu, lịch khác nhau theo ngày. Đây là phần có vấn đề welfare đã nêu.

Cần để ý:

• Đừng nhìn thẳng vào mắt khỉ: khỉ coi đây là thách thức, có thể tấn công.
• Đừng để đồ vật trên tay (kính, mũ, túi mở): khỉ có thể giật.
• Đừng cho khỉ ăn: ngay cả khi được mời mua đồ ăn cho khỉ tại cổng. Cho ăn duy trì hành vi đeo bám và phụ thuộc.
• Đừng để trẻ nhỏ đi riêng: khỉ có thể bám và làm trẻ sợ.
• Không mặc đồ sáng màu/rực rỡ: thu hút sự chú ý của khỉ.

Về chụp ảnh, có thể chụp khỉ từ xa với ống tele hoặc smartphone zoom. Tránh chụp gần (1-2m) vì khỉ có thể giật điện thoại. Ảnh đẹp nhất là khỉ con chơi với mẹ hoặc đàn đang ăn quả tự nhiên.

Mẹo thực tế trước khi đi

Tour cano đi Đảo Khỉ – Đảo Hoa Lan được bán bởi nhiều công ty tại Nha Trang. Chất lượng không đồng đều. Chọn nơi có cano đời mới, áo phao đủ và lịch trình rõ.

Cảng xuất phát chính là Đá Chồng ở phía bắc Nha Trang, khoảng 25-30km từ trung tâm. Một số tour có xe đưa đón hai chiều giữa khách sạn và cảng.

Khi đặt tour, hỏi rõ:

• Có show xiếc khỉ/gấu không? Nếu bạn muốn tránh, chọn tour không có chương trình này.
• Có khuyến khích mua đồ ăn cho khỉ không? Một số tour có "gói cho ăn", từ chối nếu không muốn tham gia.
• Có ghép đảo nào khác? Phần lớn tour ghép Đảo Khỉ với Đảo Hoa Lan hoặc Suối Hoa Lan.

Đi cano có say sóng. Nếu bạn dễ say, uống thuốc trước 30 phút và chọn ghế giữa cano. Vịnh Nha Phu kín nên sóng nhẹ hơn vịnh Nha Trang trung tâm.

Khỉ có thể đáng yêu khi nhìn từ xa, nhưng đây là động vật hoang dã. Tôn trọng khoảng cách, không cố tiếp cận để chụp ảnh selfie cùng.

Checklist đồ mang theo:

• Áo chống nắng và kem chống nắng.
• Giày dễ đi, không hở mũi (khỉ có thể giật dép xăng đan).
• Túi đóng kín (zipper hoặc khóa), tránh giỏ mở.
• Tiền mặt cho dịch vụ trong đảo.
• Đồ tắm và khăn nếu định tắm biển.

Checklist cách lên lịch:

• Đặt tour không có show xiếc nếu nhạy welfare.

• Không mang theo đồ ăn vặt nhìn rõ ngoài túi.

• Theo dõi thời tiết trước khi đi vào mùa mưa.

• Đi cùng nhóm, không tách lẻ trong khu đông khỉ.

• Địa chỉ: Đảo Hòn Lao, vịnh Nha Phu, xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa; cách trung tâm Nha Trang khoảng 35km về phía bắc, cảng xuất phát Đá Chồng

• Giờ tour cano: Sáng 08:00-08:30 khởi hành từ Đá Chồng; chiều quay về 15:30-16:00

• Vé / chi phí: Đang cập nhật theo bảng giá tour cano của các công ty tại Nha Trang

• Nhóm trải nghiệm: Đảo và động vật, Tour cano vịnh Nha Phu, Animal welfare cân nhắc

• Liên hệ: Đang cập nhật

Rating 3,8/5 là chỉ số đáng để ý. Đảo Khỉ không phải nơi làm thất vọng tất cả khách, nhưng có không ít người bỏ phiếu thấp vì vấn đề welfare và hành vi khỉ đeo bám. Bài này không phải nơi giấu chỗ đó.

Gợi ý ghép lịch trình quanh Đảo Khỉ

Đảo Khỉ hợp đặt vào ngày tour cano vịnh Nha Phu, không phải điểm đứng riêng. Tour ngày điển hình ghép Đảo Khỉ + Đảo Hoa Lan hoặc Đảo Khỉ + Suối Hoa Lan. Sáng Đảo Khỉ thăm khỉ, chiều đảo khác thư giãn hoặc đi suối.

Ba ngày Nha Trang gợi ý: ngày một sáng Po Nagar – Long Sơn, chiều bãi biển; ngày hai cáp treo + VinWonders; ngày ba tour đảo. Trong ngày ba, có thể chọn giữa hai option: option A là tour Hòn Mun (4 đảo, snorkel), option B là tour Nha Phu (Đảo Khỉ + Hoa Lan).

Nếu nhạy welfare, chọn option A (Hòn Mun) thay vì option B. Hòn Mun cũng có vấn đề suy thoái san hô sau 2022, nhưng không có yếu tố động vật bị ép biểu diễn.

Nếu muốn xem động vật mà không có yếu tố welfare ép buộc, một số điểm khác phù hợp hơn:

• Suối Ba Hồ cho cá nhỏ và sinh vật suối.
• Cù Lao Chàm Hội An cho cá biển và sinh vật rạn san hô (nếu đang trên đường ra Hội An).

Muốn ghép tuyến chi tiết hơn, có thể đọc thêm Hòn Mun, Suối Ba Hồ, Đảo Cù Lao Chàm cho lựa chọn đảo khác, và Bãi biển Nha Trang cho ngày nghỉ thành phố biển.