Sơn Trà là phần Đà Nẵng nhiều người đi thành phố quên mất là có. Nằm ngay phía đông bắc trung tâm, cách Cầu Sông Hàn khoảng 10km, bán đảo Sơn Trà là một mảng rừng nguyên sinh trên núi đá, nhô ra biển Đông như đầu một con voi quay về phía nam. Người Mỹ gọi đây là Monkey Mountain trong chiến tranh Việt Nam vì có nhiều khỉ — tên này vẫn còn dùng đến nay.

Bán đảo rộng khoảng 4.400 hecta, đỉnh cao 696m. Trong khu này có vài điểm chính: Chùa Linh Ứng với tượng Phật Bà Quan Âm cao 67m nhìn ra biển, đỉnh Bàn Cờ Tiên với tượng người chơi cờ, cây đa nghìn năm, các bãi tắm như Tiên Sa, Đá Đen, và đặc biệt là hệ động vật rừng — voọc chà vá chân nâu hiếm thuộc loài đặc hữu.

Nếu đi Đà Nẵng và chỉ có một buổi sáng cho thiên nhiên, Sơn Trà là chọn dễ nhất. Đường lên dễ đi, có thể tự thuê xe máy hoặc thuê tour. Nhưng cũng đừng nghĩ đây là khu giải trí — nó là rừng tự nhiên có quy định bảo tồn, không phải theme park.

Vì sao Bán đảo Sơn Trà đáng nằm trong lịch trình

Phần đặc biệt nhất của Sơn Trà là sự gần. Một thành phố lớn cấp một như Đà Nẵng có cả khu rừng nguyên sinh chỉ cách trung tâm 10-15 phút đi xe — rất hiếm ở Việt Nam. Bạn có thể ăn sáng ở phố cổ phương Hải Châu lúc 7h, lên đỉnh Sơn Trà nhìn voọc lúc 8h.

Lớp thứ hai là voọc chà vá chân nâu. Đây là loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, phân bố ở miền Trung, sách đỏ IUCN xếp ở mức "endangered". Sơn Trà là một trong số ít nơi du khách có thể nhìn thấy voọc tự nhiên không phải qua sở thú. Khoảng 6h-8h sáng và 16h-18h chiều là giờ voọc xuống thấp ăn lá, dễ gặp dọc đường đèo nội bộ. Đừng cho ăn — quy định bảo tồn.

Lớp thứ ba là góc nhìn. Đỉnh Bàn Cờ Tiên cao 696m, nhìn 360 độ. Phía nam thấy thành phố Đà Nẵng, sông Hàn, Cầu Rồng. Phía bắc thấy đèo Hải Vân chìm xuống biển. Phía đông là biển Đông mở rộng. Phía tây thấy núi Bà Nà và rừng. Đây là góc nhìn xa nhất mà bạn có được quanh Đà Nẵng mà không cần leo dài.

Lớp thứ tư là cây đa di sản. Cây đa cổ thụ trong rừng Sơn Trà có tuổi ước tính 800-1.000 năm, đường kính gốc khoảng 10m. Đứng cạnh cây này có cảm giác về quy mô và thời gian khác hẳn các điểm khác ở Đà Nẵng.

Đi lúc nào và dành bao lâu

Mùa khô tháng 3-8 là tốt nhất cho Sơn Trà — đường khô, an toàn cho xe máy, ít sương. Tháng 9-12 mùa mưa và bão, đường đèo có thể trơn hoặc bị phong tỏa. Tháng 1-2 sương mù dày trên đỉnh, có thể không nhìn được xa.

Trong ngày, hai khung giờ vàng:

• 6h-8h sáng: voọc xuống thấp ăn lá, không khí mát, có sương biển nhẹ. Đường vắng, dễ đi xe máy. Tượng Phật Bà ngược nắng sáng cho ảnh có chiều sâu.
• 16h-18h chiều: voọc lại xuống thấp, ánh sáng vàng cho ảnh đẹp. Sau 18h trời tối nhanh trên núi, đi xuống cần đèn pin.

Tránh giữa trưa 11h-15h vì nắng gắt, ít voọc, không nhìn xa được vì hơi nóng. Tránh ngày mưa nếu đi xe máy — đường đèo trơn nguy hiểm.

Thời gian dành cho Sơn Trà: 3-4 giờ là vừa cho lần đầu, gồm Chùa Linh Ứng, đỉnh Bàn Cờ, cây đa và một bãi tắm. Nửa ngày trọn nếu thêm trekking nhẹ trong rừng hoặc dừng nhiều điểm chụp ảnh. Cả ngày nếu thuê thuyền ra ngắm Sơn Trà từ biển hoặc lặn ngắm san hô tại Bãi Đá Đen.

Cuối tuần và dịp lễ Sơn Trà đông, nhất là Chùa Linh Ứng. Đi giữa tuần đỡ hơn nhiều — có thể đứng cả 15 phút tại đỉnh Bàn Cờ mà không phải tranh chỗ chụp ảnh.

Trên Sơn Trà nên xem gì, để ý gì và chụp gì

Các điểm chính theo thứ tự nên đi:

• Chùa Linh Ứng Bãi Bụt: điểm dừng đầu tiên, cách trung tâm 10km. Tượng Phật Bà Quan Âm cao 67m đứng trên đài hoa sen, mở cửa miễn phí. Sân chùa lớn, có nhiều tượng La Hán dọc lối. Đẹp nhất sáng sớm.
• Đỉnh Bàn Cờ Tiên: cách Chùa Linh Ứng khoảng 15km đường đèo, đỉnh cao 696m. Có tượng người chơi cờ và bộ cờ tướng đá. Nhìn 360 độ Đà Nẵng, đèo Hải Vân, biển Đông. Đường lên cuối hẹp và dốc — xe máy phải tay lái cứng.
• Cây đa di sản (Cây Đa Sơn Trà): trên đường đèo nội bộ, có biển dẫn rõ. Cây cổ thụ 800-1.000 năm tuổi, gốc đường kính 10m, được công nhận Cây Di sản Việt Nam. Dừng 10-15 phút.
• Trạm radar Sơn Trà (đỉnh radar): đỉnh phụ phía đông bán đảo, có trạm radar và view biển Đông mở rộng. Đường lên dốc đứng, không phải ai cũng đi được.
• Bãi tắm Tiên Sa: bãi tắm phía bắc bán đảo, sạch, ít người. Có khu nghỉ dưỡng InterContinental Đà Nẵng Sun Peninsula gần đây — nhưng phần lớn bờ vẫn công cộng.
• Bãi Đá Đen: bãi có đá đen lăn lóc, ít cát, đẹp về địa chất. Có thể đi bộ ra từ đường nhánh, hoặc đi thuyền từ phía Mỹ Khê.

Về chụp ảnh, voọc là chủ thể đáng quay phim hơn là chụp tĩnh. Dùng ống tele 200mm trở lên cho ảnh voọc trên cây. Tượng Phật Bà chụp tốt nhất từ phía bãi biển nhìn ngược lên — cho thấy quy mô. Đỉnh Bàn Cờ cho ảnh panorama đẹp lúc cuối chiều.

Lưu ý quy định: Không cho voọc ăn. Không vào sâu trong rừng không đường mòn. Không vứt rác. Có biển báo và lực lượng bảo tồn tuần tra — chấp hành để giữ chỗ này còn lại được.

Mẹo thực tế trước khi đi

Sơn Trà không có vé tổng vào bán đảo — đường bộ và các điểm tham quan công cộng mở tự do. Chùa Linh Ứng miễn phí. Đỉnh Bàn Cờ miễn phí. Cây đa miễn phí. Một số dịch vụ tư nhân (thuyền, lặn, ăn uống resort) thì có giá riêng.

Đi từ trung tâm Đà Nẵng đến Sơn Trà rất dễ — taxi mất 15-20 phút đến Chùa Linh Ứng, xe máy thuê khoảng 100.000-150.000 đồng/ngày. Đi xe máy hoặc xe riêng linh hoạt nhất vì đường đèo nội bộ Sơn Trà có nhiều điểm dừng. Tour bán nửa ngày từ Đà Nẵng cũng có nhiều, giá khoảng 400.000-700.000 đồng tùy chương trình.

Đường đèo nội bộ Sơn Trà có đoạn dốc đứng và cua gắt. Xe ga 50cc-100cc khó đi đoạn lên đỉnh radar và đỉnh Bàn Cờ. Xe côn tay hoặc xe phân khối từ 110cc trở lên ổn hơn.

Checklist đồ mang theo:

• Mũ bảo hiểm chắc và đúng size nếu đi xe máy — đường đèo bắt buộc.
• Áo dài tay và quần dài cho phần rừng (chống muỗi, vắt).
• Giày đế bệt hoặc giày trekking — không sandal vì đường mòn có đá.
• Kem chống nắng, nước uống nhiều — ít quán nước trên đèo.
• Pin sạc dự phòng và máy ảnh có ống tele cho voọc.
• Áo khoác mỏng cho mùa lạnh, ô gấp cho mùa mưa.

Checklist cách lên lịch:

• Khởi hành 6h30-7h từ Đà Nẵng, đến Chùa Linh Ứng 7h-7h30.

• Sáng đi Chùa Linh Ứng, sau đó lên đường đèo dừng tại cây đa và voọc.

• 9h-10h lên đỉnh Bàn Cờ ngắm panorama.

• 11h xuống tắm tại bãi Tiên Sa hoặc Đá Đen.

• 13h ăn trưa tại quán hải sản gần biển hoặc về trung tâm.

• Hoặc đảo ngược: đi chiều 15h-18h cho voọc và hoàng hôn.

• Địa chỉ: Phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

• Giờ mở cửa: Mở tự do; Chùa Linh Ứng 06:00-21:00; đường đèo nội bộ mở ban ngày

• Vé / chi phí: Miễn phí; xe máy thuê 100.000-150.000 đồng/ngày

• Nhóm trải nghiệm: Bán đảo, Rừng, Voọc, Chùa, Bãi tắm, Vọng đài

• Liên hệ: Đang cập nhật

Ban Quản lý Bán đảo Sơn Trà có thông tin trên cổng danang.gov.vn và bbqlbds.org.vn — kiểm tra tại đây cho thông tin chính thức về đường tuần tra, các điểm tạm đóng do mùa mưa.

Gợi ý ghép lịch trình quanh Sơn Trà

Sơn Trà ghép tốt nhất với Mỹ Khê và Chùa Linh Ứng cùng phía đông bắc Đà Nẵng. Lịch trình nửa ngày sáng: 6h30 ra Chùa Linh Ứng, 8h30 đỉnh Bàn Cờ, 10h cây đa, 11h xuống tắm Tiên Sa, trưa về trung tâm hoặc Mỹ Khê. Đây là cách phổ biến cho khách có một buổi sáng tại Đà Nẵng.

Lịch trình một ngày Đà Nẵng đông: sáng Sơn Trà cả buổi, trưa ăn hải sản gần biển, chiều ra Mỹ Khê tắm, tối Cầu Rồng xem phun lửa. Đây là tuyến không phải đi xa, mất thời gian di chuyển ít nhất.

Lịch trình hai ngày: ngày 1 sáng Sơn Trà + trưa Mỹ Khê + tối Cầu Rồng. Ngày 2 cả ngày Bà Nà + Cầu Vàng. Đây là khung Đà Nẵng cơ bản cho khách có 2 ngày.

Muốn đọc thêm về các điểm xung quanh, có thể đọc Chùa Linh Ứng Sơn Trà, Bãi biển Mỹ Khê, Cầu Rồng và Đèo Hải Vân. Bốn điểm này tạo thành khung chính cho lịch trình 2-3 ngày tại Đà Nẵng.